36 Meşhur Bursa Lezzeti & Gastronomi Rehberi
1867'den bu yana cızırdayan yayık tereyağlı İskender Kebabı, taş fırınlarda fokurdayan tahinli pidesi, Uludağ kestanelerinin asırlık şekeri ve 17 ilçenin tescilli coğrafi işaretleri. Nerede yenir, ustaların sırları ve otantik mekanlar.
Belediye Sosyal Tesisleri Menüleri ve Fiyatları
Atatepe, Merinospark, Dobruca, Balibey Hanı ve Mudanya İstasyon gibi BURFAŞ tesislerindeki güncel kahvaltı, yemek, tatlı ve içecek fiyatlarını şeffafça inceleyin.
1867 yılında İskender Efendi tarafından Bursa Kayhan Çarşısı'nda icat edilen Türk mutfağının başyapıtı. Pide üzerine incecik kesilmiş kuzu döner eti, taze domates sosu, cızırdayan yayık tereyağı ve yanında süzme tava yoğurdu ile servis edilir. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Etin sıcak kalması için tereyağı masada garson tarafından cızırdayarak dökülürken servis kaşığını kaldırmayın. Yanında mutlaka buz gibi meşe fıçısı üzüm şırası sipariş edin.
İskender kebabın döner eti yerine kömür ateşinde ızgaralanmış yassı nefis köftelerle yapılan Bursa'ya has versiyonu. Küp doğranmış fırın pidesi üzerinde servis edilir, üzerine sıcak domates sosu ve kızgın tereyağı gezdirilir.
Kayhan Çarşısı'nın asırlık dükkanlarında tahta masalarda yenir. Üzerine ekstra tereyağı talep edebilirsiniz.
Tescilli İnegöl Köftesi
[ee-ne-goel koef-te-see]
1890'larda Balkan göçmeni Mustafa Efendi (Besler) tarafından İnegöl'de geliştirilen, baharatsız sadece dana ve kuzu eti, tuz ve karbonatla yoğrulup bir gün dinlendirilen parmak şeklinde elastik köfte. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Gerçek İnegöl köftesinde soğan ve baharat etin içine konmaz; yanında ince kıyılmış soğan ve biber salçası ile servis edilir.
Uludağ'ın eteklerinde yetişen iri, parlak ve aromatik kestanelerin tülbentlere sarılarak kaynayan özel şerbette günlerce kıvam almasıyla hazırlanan dünyaca ünlü lezzet. Çikolata kaplı ve şerbetli çeşitleri mevcuttur. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Taze ve yumuşak kıvamda tüketmek için buzdolabında değil, serin ve güneş almayan yerde muhafaza edin. Yanında sade Türk kahvesi tavsiye edilir.
Bursa Tahinli Pidesi (Tahanlı)
[ta-hahn-luh pee-de-see]
Bursalıların kahvaltı tacı 'Tahanlı'. Taş fırında meşe odunu ateşinde pişen, mayalı hamur çanağının içine bol miktarda çifte kavrulmuş susam tahini ve şeker doldurularak fırınlanan efsanevi hamur işi. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Sabah 07:00 - 09:30 arası fırından yeni çıkmış, tahini fokurdarken sıcak sıcak tüketin. Yanında taze demli çay ve Bursa zeytini vazgeçilmezdir.
Kırım Tatar göçmenlerinin Bursa'ya kazandırdığı, avuç içi büyüklüğünde puf puf kabaran yuvarlak minyatür pide. Taş fırında yüksek ateşte pişirilir; kıymalı, kuşbaşılı ve kaşarlı çeşitleri bulunur. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Genellikle tek porsiyonda 2 veya 3 adet söylenir. Masaya gelen sumaklı kuru soğan piyazı ve bol köpüklü yayık ayranı ile muazzam bir uyum yakalar.
Mustafakemalpaşa Peynir Tatlısı
[mus-ta-fa-ke-mal-pa-sha tat-luh-suh]
Mustafakemalpaşa ilçesinde üretilen taze tuzsuz koyun-inek peyniri, un, irmik ve yumurtayla fırınlanıp sıcak şeker şerbetinde kaynatılan kadife dokulu tatlı. Kışın tahin ve cevizle, yazın kaymak veya dondurmayla servis edilir. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Fırınlanmış kuru haliyle alıp evde şerbetleyebileceğiniz gibi, tatlıcılarda üzerine tahin ve dövülmüş ceviz gezdirilerek servis edilen tazesini denemelisiniz.
Osmanlı saray mutfağının 'Helva-i Hakani' geleneğinden günümüze ulaşan, sadece Bursa'ya özgü fırın tatlısı. Tereyağında kavrulan un, taze süt ve şekerle pişirilip güveçte üstü nar gibi kızartılarak servis edilir. İçi puding kıvamında, üstü karamelize kabukludur.
Fırından yeni çıkmış ılık haliyle kaşıklanmalıdır; üzeri yanık kabuk ile alttaki akışkan sütlü krema aynı kaşıkta birleşmelidir.
Muradiye Külliyesi aşevlerinden günümüze uzanan asırlık saray çorbası. Kuşbaşı tavuk eti, zar biçiminde doğranmış taze kabak ve havuç, yoğurtlu arpa şehriye terbiyesi ve tereyağında kızdırılmış nane ile hazırlanır.
İçine sirke ve sarımsak yerine az limon suyu eklenmesi sebzelerin tatlı aromasını ortaya çıkarır.
[gem-lik zey-tee-nee]
Dünyanın en lezzetli sofralık siyah zeytini kabul edilen, ince kabuklu, küçük çekirdekli ve bol etli Gemlik zeytini. Sadece doğal salamurada tuz ve su ile fermante edilir; çekirdeğinden etine kadar zengin bir yağ oranı ve eşsiz meyvemsi lezzete sahiptir. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Kahvaltıda üzerine sızma zeytinyağı, kuru kekik ve pul biber gezdirip limon sıkarak tüketildiğinde rayihası katlanır.
Bursa Siyah İnciri
[see-yah een-jee-ree]
İngiliz Kraliyet Ailesi sofralarından dünya metropollerine kadar 'Black Bursa' adıyla ihraç edilen, dünyanın en kaliteli taze siyah inciri. İri boyutu, morumsu siyah kabuğu, bal gibi kırmızı içi ve uzun raf ömrüyle benzersizdir. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Hasat dönemi olan Ağustos sonu - Ekim ortası taze tüketilmelidir. Soğuk servis edildiğinde bal kıvamındaki lezzeti zirveye ulaşır.
Tescilli Bursa Şeftalisi
[shef-ta-lee-see]
Bursa ovasının alüvyonlu topraklarında ve Uludağ'ın serin dağ havasında yetişen, dünyaca ünlü devasa, sulu ve rayihalı Bursa şeftalisi. Yarma ve tüysüz (nektarin) çeşitleri bulunur. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Olgun bir Bursa şeftalisini kabuğuyla hafifçe sıkmadan ısırarak yiyin; suyu çenenizden akacak kadar boldur!
Tescilli Gedelek Turşusu
[ge-de-lek toor-shoo-soo]
Orhangazi Gedelek köyünün kireç oranı dengeli buz gibi doğal Pınarbaşı kaynak suyu ile kurulan Türkiye'nin en kıtır turşusu. Salatalık, lahana, acur, biber ve sarımsak çeşitleri meşhurdur. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Turşunun kütür kütürlüğünün sırrı Gedelek kaynak suyunun mineral yapısıdır. Kış aylarında acılı turşu suyu içmek tam bir şifa kaynağıdır.
[guer-soo de-ve-jee ar-moo-doo]
Gürsu ovasında yetişen, ağırlığı bazen 1 kilogramı aşan, asimetrik basık şekli, kütür sulu yapısı ve yüksek şeker oranıyla bilinen dev armut. Türkiye'nin armut ihtiyacının büyük kısmını karşılar. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Kış boyu tazeliğini korur. İnce kabuğu soyulmadan dilimlenip tüketildiğinde lifli ve ferahlatıcı tadı öne çıkar.
[ha-sa-na-ah eng-ee-na-ruh]
Nilüfer ilçesi Hasanağa ovasında yetişen, yaprakları sıkı, lifsiz ve yumuşacık çanak yapısıyla ünlü tescilli sakız enginarı. Bursa sofralarında zeytinyağlı garnitürlü veya kuzu etli olarak pişirilir. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Mayıs ve Haziran aylarında taze hasat edilir. Portakal suyu ve sızma zeytinyağıyla ağır ateşte pişen taze çanak enginarı tercih edin.
Uludağ'ın güney yamaçlarında kekikle beslenen körpe kuzu eti, köy tereyağı, sarımsak, arpacık soğan ve domatesle toprak güveçlerde odun ateşinde 4-5 saat ağır ağır pişirilen dağ yöresi klasiği.
Toprak çömleğin kapağı masada açılırken çıkan kekik kokusu iştah açar. Yanında Keles kelle peyniri ve sıcak köy ekmeğiyle tüketin.
[eez-neek ya-yuhn ba-luh-uh]
Tarihi İznik Gölü'nün tatlı sularından avlanan dev yayın balıklarının derisi soyulup defne yaprağı ve zeytinyağıyla marine edilerek odun kömüründe şişte pişirilen beyaz etli nefis lezzet. Çorbası ve tavası da çok sevilir.
Göl kenarında gün batımında sipariş edin. Şişi defne yaprağının ferahlatıcı kokusuyla servis edilir, yanında roka ve kırmızı soğan piyazı eşlik eder.
Gölyazı Turna Balığı Tava
[goel-ya-zuh toor-na ba-luh-uh]
Uluabat (Apolyont) Gölü üzerindeki masalsı yarımada köyü Gölyazı'da kadın balıkçıların sabah ağlarından çıkan taze turna ve sazan balıkları. Mısır ununa bulanıp tavada kızartılarak çıtır çıtır servis edilir.
Göl kenarında asırlık çınarın gölgesinde tekneleri izleyerek yiyin. Yanında köy fırını ekmeği ve ev yapımı zeytinyağlı turp salatası tavsiye edilir.
Osmanlı döneminde saray ziyafetlerinde ve düğünlerde sunulan, boru biçiminde içi boş açılıp kızgın yağda kızartılan ve soğuk koyu şerbete atılan çıtır saray tatlısı. Üzeri Antep fıstığıyla süslenir.
Isırdığınızda çıkardığı gevrek 'çıt' sesi ve şerbetin ağıza yayılması ayırt edici özelliğidir. Günlük taze tüketilmelidir.
Klasik ağır şeker şerbeti yerine taze manda ve inek sütüyle hazırlanan süt şerbeti dökülerek yapılan hafif ve ferahlatıcı Bursa kadayıfı. Bol ceviz içiyle fırınlanır, üstü altın sarısı nar gibi kızarır.
Şerbeti sütlü olduğu için baymaz, yemek sonrası sindirimi çok rahattır. Soğuk tüketildiğinde süt tadı daha belirgindir.
Bursa Tarihi Kapalıçarşı ve Tuzpazarı'nda asırlardır seyyar ve sabit tezgahlarda satılan, kalburabastı ve tulumbaya benzer, irmikli hamurun kızartılıp koyu şerbete atılmasıyla yapılan çıtır sokak tatlısı.
Özellikle çarşı alışverişi sırasında ayaküstü kese kağıdında sıcak sıcak alınarak yenmesi Bursa geleneğidir.
[moo-dan-ya bar-boon]
Marmara Denizi'nin berrak Mudanya ve Tirilye koylarından günlük tutulan kaya barbunu, tekir ve istavrit. Zeytinyağında tavası veya ızgarası, deniz kokulu iyotlu havası eşliğinde sahil boyunca sunulur.
Tirilye tarihi limanında eski Rum evlerine karşı gün batımında çıtır barbun tava ve taze roka salatası eşliğinde deneyin.
[tee-reel-ye zey-teen-ya-uh]
Mudanya'nın asırlık sahil kasabası Tirilye'de denizden esen iyotlu rüzgarla olgunlaşan zeytinlerden geleneksel taş değirmenlerde soğuk sıkımla elde edilen düşük asitli, meyvemsi sızma zeytinyağı.
Tadım yaparken taze köy ekmeğini yağa batırıp içine bir tutam dağ kekiği atın; boğazda bıraktığı hafif yakıcılık polifenol zenginliğinin kanıtıdır.
[je-veez-lee lo-koom]
Bursa kına gecelerinin, bayram sabahlarının ve düğün cemiyetlerinin asırlık simgesi. Doğal nohut mayası ile yoğrulan yumuşacık hamurun içine bolca dövülmüş yerli ceviz ve yenibahar konularak rulo sarılıp fırınlanan mis kokulu çörek.
Nohut mayasının verdiği hafif aromatik tat ve ceviz kokusu fırından çıktığı ilk saatlerde en yoğun halindedir.
[oo-loo-dah a-la-ba-luh-uh]
Uludağ'ın eriyen kar sularıyla beslenen buz gibi şelale derelerinde yetişen kırmızı benekli doğal alabalık. Toprak kiremit üzerinde bol yayık tereyağı, mantar, domates ve kaşar peyniriyle fırınlanarak servis edilir.
Şelale sesleri eşliğinde tahta masalarda kiremitte fokurdayarak gelen balığın tereyağına mısır ekmeği banarak tüketin.
Tescilli Yenişehir Biberi
[ye-nee-she-heer bee-be-ree]
Yenişehir ovasının bereketli topraklarında yetişen, Türkiye'nin ve Avrupa'nın en çok tercih edilen dolmalık, sivri ve kapya biberi. İnce zarlı, tatlı aromalı ve etli yapısıyla Bursa mutfağında zeytinyağlı biber dolmasının ana kahramanıdır. Tescilli Coğrafi İşaretlidir.
Fırında zeytinyağlı, kuş üzümlü ve fıstıklı pirinç dolması olarak pişirildiğinde ince kabuğu ağızda erir.
[ka-ra-ja-bey do-ma-te-see]
Türkiye'nin salça ve domates üretiminin başkenti Karacabey ovası. Yüksek likopen, kuru madde oranı ve yoğun aromasıyla ünlü salçalık domatesi ile kış boyu çürümeden dayanan lezzetli tescilli soğanı.
Bursa köftelerinin ve soslarının benzersiz kıvamının sırrı Karacabey domatesinden güneşte kaynatılan koyu ev yapımı salçadır.
[jer-rah koo-roo fa-sool-ye-see]
İnegöl'ün Cerrah beldesinde kaynak sularıyla sulanan arazilerde yetişen, kabuk atmayan, pişerken dağılmayan ve lokum gibi eriyen meşhur dermason kuru fasulye. Güveçte tereyağı ve pastırmayla ağır ateşte pişirilir.
Yanında tereyağlı tane tane pirinç pilavı ve Gedelek acı biber turşusu ile mükemmel bir üçlü oluşturur.
Orhaneli Çalı Fasulyesi & Güveci
[or-ha-ne-lee cha-luh fa-sool-ye-see]
Bursa'nın dağ ilçesi Orhaneli'nin yüksek rakımlı temiz havasında yetişen, kılçıksız, incecik ve kendine has aroması olan taze çalı fasulyesi. Zeytinyağlı veya kuzu etli güveçte pişirilir.
Yaz ve sonbahar aylarında taze taze zeytinyağında bol domates ve soğanla soğuk meze olarak da harikadır.
Harmancık Eko Çam ve Kestane Balı
[har-man-juhk cham ba-luh]
Bursa'nın el değmemiş güney ormanlarına sahip Harmancık ilçesinde, karaçam ve yabani kestane ağaçlarının polenleriyle üretilen koyu kehribar renkli, şifalı saf orman balı.
Sabah kahvaltısında taze Bursa manda kaymağı üzerine gezdirilerek sıcak köy ekmeği ile yenmelidir.
Tarihi Bursa Meşe Fıçısı Üzüm Şırası
[oo-zoom shee-ra-suh]
İskender Kebabı ve köftenin 150 yıllık ayrılmaz yol arkadaşı. Bursa karası ve Çavuş üzümlerinin sıkılıp fermente edilmeden meşe fıçılarda dinlendirilmesiyle hazırlanan alkolsüz, serinletici, doğal meyve nektarı.
Buzsuz, fıçıdan çekilmiş soğuk haliyle yudumlayın. Yağlı kebap etinin damakta bıraktığı ağırlığı anında sıfırlar.
Cumalıkızık köyü ve Muradiye saray bahçelerinde yetişen taze kokulu pembe güller ve kırmızı gelincik yapraklarının limon tuzu ve şekerle ovulup kaynak suyuyla demlenmesiyle yapılan asırlık saray şerbeti.
Koza Han'ın avlusunda asırlık çınarların altında buzlu kadehte yudumlandığında Osmanlı esintisini yaşatır.
1912 yılından bu yana Uludağ'ın 2543 metre zirvelerindeki granit tabakalardan süzülerek çıkan, zengin kalsiyum, magnezyum ve doğal bikarbonat içeren efsanevi maden suyu. Yeşil cam şişesiyle Türkiye'nin simgesi haline gelmiştir.
Yemeklerin ardından limon dilimi ve bir tutam tuzla servis edilen 'Bursa usulü maden suyu' sindirimi anında rahatlatır.
[joo-ma-luh-kuh-zuhk kah-val-tuh-suh]
700 yıllık UNESCO Dünya Mirası Cumalıkızık köyünün taş konaklarında sunulan efsanevi köy kahvaltısı. Çalı çileği reçeli, cevizli salça, dağ kekikli gözleme, güveçte köy peyniri, Gemlik zeytini ve sınırsız semaver çayı.
Hafta sonu kalabalığından kaçınmak için sabah 08:30 - 10:00 saatleri arasında tarihi avlularda yerinizi alın.
Bursa Saray Kestaneli Kuzu Yahnisı
[kes-ta-ne-lee koo-zoo yah-nee-see]
Osmanlı payitahtı Bursa'nın saray mutfağında 15. yüzyıldan bu yana pişen kış ziyafeti yemeği. Uludağ kestaneleri, arpacık soğan, tereyağı ve tarçın rayihasıyla kuzu incik etinin güveçte helmelenerek pişirilmesiyle hazırlanır.
Kestanelerin tatlılığı kuzu etinin lezzetiyle dengelenir; sosunu taze fırın ekmeğiyle sıyırmak Bursa mutfak terbiyesidir.
Bursa'nın güney dağ ilçesi Büyükorhan'ın yüz yıllık kara fırın geleneği. Odun ateşinde özel güveç çömleklerinde 6 saat pişen oğlak ve kuzu eti, kendi yağı ve suyuyla lokum kıvamına gelir.
Sadece cuma günleri kurulan tarihi pazarda sabah erken saatlerde sipariş verilerek taze fırından çıkan hali denenmelidir.
Osmanlı Payitahtından Günümüze Bursa Mutfak Kültürü
Bursa, 1326 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk başkenti oluşundan bu yana Doğu Roma, Balkan, Kafkas ve Orta Asya lezzet geleneklerinin harmanlandığı benzersiz bir mutfak köprüsüdür. Uludağ'ın alpin florasından beslenen kuzu etleri, Karacabey ve Yenişehir ovalarının bereketli alüvyon toprakları, İznik ve Uluabat göllerinin tatlı su zenginliği ve Gemlik ile Mudanya kıyılarının zeytin mikrokliması; Bursa'yı gastronomi dünyasında eşi benzeri olmayan bir başkent konumuna taşımıştır.
Tescilli Coğrafi İşaretler
Bursa Döner Kebabı, Gemlik Zeytini, Kestane Şekeri, Tahanlı Pide ve Mustafakemalpaşa Peynir Tatlısı başta olmak üzere 14'ten fazla ürün Türk Patent Kurumu ve AB nezdinde tescillidir.
17 İlçenin Özgün Lezzetleri
İnegöl'ün baharatsız dinlendirilmiş köftesinden Orhangazi Gedelek turşusuna, İznik göl yayınından Keles dağ güvecine kadar her ilçe kendine has bir gastronomi rotası sunar.
Taş Fırın & Meşe Kömürü Geleneği
Cantık, tahanlı pide ve cevizli lokum gibi hamur işleri meşe odunu yanan kubbeli taş fırınlarda pişirilirken, kebap ve köfteler dinlenmiş meşe kömüründe ağır ağır hazırlanır.
Bursa Lezzetleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Bursa'nın en meşhur geleneksel yemekleri ve lezzetleri nelerdir?
Bursa mutfağının zirvesinde 1867'de Kayhan Çarşısı'nda doğan Bursa İskender Kebabı, Uludağ kestaneleriyle yapılan Kestane Şekeri, taş fırınlarda pişen Tahinli Pide ('Tahanlı'), Cantık Pidesi, Pideli Köfte, Tescilli İnegöl Köftesi, Mustafakemalpaşa Peynir Tatlısı ve saray tatlısı Süt Helvası yer alır. Ayrıca Gemlik zeytini, Gedelek turşusu ve Hasanağa enginarı gibi tescilli coğrafi işaretleri dünyaca ünlüdür.
Orijinal Bursa İskender Kebabı nerede yenir ve nasıl servis edilir?
Orijinal İskender Kebabı, Atatürk Caddesi (Heykel) üzerindeki Tarihi Mavi Dükkan (Kebapçı İskender), Kayhan Çarşısı'ndaki tarihi dükkanlar ve Alacahırka'daki Kebapçı Hüseyin'de yenir. İnce kesilmiş kuzu döner eti, kızarmış tırnak pide üzerine yerleştirilip üzerine taze kaynar domates sosu, masada garson tarafından cızırdayarak dökülen yayık tereyağı ve yanında tava yoğurdu ile servis edilir. Yanında meşe fıçısı üzüm şırası içilmesi gelenektir.
Bursa Tahinli Pidesi (Tahanlı) nedir ve ne zaman yenir?
Bursa Tahinli Pidesi ('Tahanlı'), mayalı hamur çanağının içine bol miktarda çifte kavrulmuş susam tahini ve toz şeker doldurularak taş fırında meşe odununda pişirilen efsanevi bir kahvaltı hamur işidir. Sabah saat 07:00 ile 09:30 arasında Tarihi Abdal Fırını veya Muradiye İnanç Fırını'ndan yeni fırından çıkmış sıcak haliyle taze demli çay eşliğinde tüketilir.
Bursa'nın tescilli coğrafi işaretli lezzetleri hangileridir?
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş Bursa coğrafi işaretleri arasında Bursa Döner Kebabı (İskender), Bursa Kestane Şekeri, Bursa Tahinli Pidesi, Bursa Cantık Pidesi, Bursa Pideli Köfte, İnegöl Köftesi, Mustafakemalpaşa Peynir Tatlısı, Gemlik Sofralık Zeytini, Bursa Siyah İnciri, Bursa Şeftalisi, Gedelek Turşusu, Gürsu Deveci Armudu, Nilüfer Hasanağa Enginarı ve Yenişehir Biberi yer almaktadır.
İnegöl Köftesi'nin diğer köftelerden farkı nedir?
İnegöl Köftesi, 1890'larda Balkan göçmeni ustalar tarafından İnegöl'de geliştirilmiştir. İçinde soğan, ekmek içi veya ağır baharatlar bulunmaz. Sadece dinlendirilmiş dana ve kuzu eti, tuz ve sodyum bikarbonatla yoğrulup 24 saat soğukta dinlendirilir. Bu sayede elastik, parmak şeklinde ve inanılmaz sulu bir kıvama sahip olur.
Bursa'da balık, göl ve deniz ürünleri nerede yenir?
İznik Gölü kıyısında taze yayın balığı şiş ve çorbası, Uluabat Gölü kıyısındaki tarihi Gölyazı köyünde mısır unlu çıtır turna tava, Mudanya ve Tirilye limanlarında ise Marmara kaya barbunu, tekir ve günlük deniz mahsulleri tercih edilir. Kestel Saitabat şelalesinde ise kiremitte tereyağlı Uludağ alabalığı meşhurdur.